Describir barreiras, non etiquetas
Unha etiqueta pode orientar, pero por si soa non indica que apoio necesita unha persoa.
Adaptacións educativas · Guía e método
Adaptacións para cada estudante, Uxía, cada aula, cada tarefa
Unha adaptación educativa cambia unha tarefa para que cada estudante poida aprender e demostrar o que sabe. Para facela ben hai que mirar tres cousas: o estudante, a súa aula e a tarefa. A etiqueta, soa, non abonda.
1 · O estudante
A mesma etiqueta. Outro estudante.
Uxía e Brais teñen dislexia. A etiqueta debúxalles o mesmo perfil; o seu real, non. Por iso Nubo non adapta etiquetas: adapta estudantes.
Uxía e Brais, os dous con dislexia
UxíaSegundo a etiqueta: «ten dificultades para ler»Le amodo, pero comprende ben
Dislexia
BraisSegundo a etiqueta: «ten dificultades para ler»Le máis rápido, pero cústalle comprender e non perder o fío
Liña descontinua: o que diría a etiqueta · Cor: o seu perfil real · Datos ilustrativos, cos seis eixes do cribado de Nubo
2 · O material
Do perfil ao material: así se adapta ben.
Materiais reais de docentes e a versión que lles devolveu Nubo: exames, apuntamentos e lecturas. Escolle un e desliza para comparar.
Escolle un material
Metodolóxica
Exame de Historia · en inglés
Para Samuel. Sabe a materia, pero pérdese ao organizar a resposta.
O difícil: Un só enunciado pide dúas cousas (decidir e corrixir) para cada afirmación, e non hai un sitio claro para cada resposta.
Lingua de acceso
Apuntamentos de Bioloxía, en catalán · 3.º da ESO
Para Inês. Chegou este curso. Na casa fala portugués e aínda aprende catalán.
O difícil: Uns apuntamentos cheos de vocabulario científico nunha lingua que aínda está a aprender. Sabe Bioloxía: o que a frea é a lingua.
Curricular
Exame de Matemáticas · 2.º da ESO
Para Carla. Ten adaptación curricular en Matemáticas: o seu referente é 5.º-6.º de primaria.
O difícil: Potencias, raíces, parénteses dentro de parénteses e mínimo común múltiplo: contidos que aínda non corresponden ao seu nivel de referencia.
Por niveis de apoio
Lectura de Lingua catalá · 5.º de primaria
Para Uxía. Le amodo e pérdese cando hai moitas personaxes.
O difícil: Un relato que comeza no medio da acción, con varias personaxes e frases longas. Uxía pérdese antes de saber quen é quen.
Metodolóxica
Problema de Matemáticas · 5.º de primaria
Para Nora. Razoa ben, pero bloquéase cos enunciados que son só texto.
O difícil: Un reparto cun cambio de unidades agochado (litros e mililitros), todo nunha frase e sen nada que axude a imaxinar a situación.
Por niveis de apoio
Exame de Ciencias Sociais · en inglés
Para Laia. Estuda Sociais en inglés, que non é a súa lingua da casa.
O difícil: Preguntas moi curtas que dan por feito moito vocabulario. Laia sabe a resposta, pero non sempre entende que lle preguntan.
Escolle un material para velo adaptadoVerás o orixinal e a versión para o estudante, un ao carón do outro.
Adaptando para …
SamuelSabe a materia, pero pérdese ao organizar a resposta
Enunciado en pasosCasiñas de verdadeiro ou falsoPalabras clave en cor
✓ Mantense: As mesmas afirmacións, en inglés, e o mesmo criterio de avaliación
Ver a versión de Nubo en grande ↗
InêsChegou este curso. Na casa fala portugués e aínda aprende catalán
Cada frase coa súa tradución ao portuguésTítulos bilingüesOs tres compoñentes, en lista
✓ Mantense: Os apuntamentos seguen en catalán: o portugués é un apoio, non un substituto
Ver a versión de Nubo en grande ↗
CarlaTen adaptación curricular en Matemáticas: o seu referente é 5.º-6.º de primaria
Cambia o que: contidos de 5.º-6.ºSen potencias nin raícesO mínimo común múltiplo, cunha táboa
✓ Mantense: Os mesmos exercicios e o mesmo contexto que o resto da súa clase
Ver a versión de Nubo en grande ↗
UxíaLe amodo e pérdese cando hai moitas personaxes
Ficha de personaxesResumo antes de cada parteFrases máis curtas
✓ Mantense: A mesma historia, as mesmas personaxes e as mesmas palabras clave
Ver a versión de Nubo en grande ↗
NoraRazoa ben, pero bloquéase cos enunciados que son só texto
Un debuxo da situación, feito por NuboDatos en corEspazo para os cálculos
✓ Mantense: O mesmo problema e os mesmos números
Ver a versión de Nubo en grande ↗
LaiaEstuda Sociais en inglés, que non é a súa lingua da casa
Unha frase de contextoA pregunta, partida en dúasUn exemplo resolto
✓ Mantense: As mesmas preguntas, en inglés
Ver a versión de Nubo en grande ↗Materiais reais de aula, sen datos dos centros. Os nomes dos estudantes son inventados. En Nubo, cada cambio sae do perfil do estudante e do que pide a tarefa, e ti revísalo antes de usalo.
3 · A aula · Smart DUA
Grupos por perfil, non por etiqueta.
Nunha aula hai 25 perfís. Nubo colócaos segundo o que domina cada estudante nesa materia, e os que se parecen forman un grupo coa súa versión do material. Como cada materia pide destrezas distintas, a aula cambia de forma: un triángulo en Matemáticas, un rectángulo en Lingua. E os grupos cambian con ela.
- Xoán e Uxía comparten grupo en Matemáticas, pero non en Lingua
- Toda a clase traballa o mesmo material e o mesmo tema
- As adaptacións curriculares súmanse ao mesmo material
Resolución de problemas ↑Comprensión lectora ↑Cálculo →Velocidade lectora →Uxía
Xoán
UxíaXoánGrupo 1 · 3Grupo 2 · 3Grupo 3 · 2Xoán e Uxía: o mesmo grupo
Grupo 1 · 3Grupo 2 · 3Grupo 3 · 2Xoán e Uxía: grupos distintos
4 · Os tipos
De menos a máis: só o que faga falta.
Primeiro cámbiase o como. O que, só se non abonda.
5 · O criterio
Adaptar ben non depende da ferramenta, senón do criterio.
Catro formas de adaptar, cara a cara. O que marca a diferenza é o método pedagóxico, non a velocidade.
| A man | IA xenérica | Por etiqueta | Método Nubo | |
|---|---|---|---|---|
| Parte de quen é cada estudante | Si se o coñeces ben | Non | A medias só o seu diagnóstico | Si o seu perfil, non a súa etiqueta |
| Separa o que se aprende da barreira | Si | A medias ás veces recorta | A medias ás veces recorta | Si primeiro o obxectivo, despois a barreira |
| Só os apoios que esta tarefa necesita | A medias segundo o tempo que teñas | Non cambia todo | Non o mesmo cambio para todos | Si adapta a tarefa, non o alumno |
| Toda a clase, sen separar | Non unha versión cada vez | A medias | A medias | Si grupos por perfil, mesmo material |
| Cada cambio, co seu porqué | A medias só na túa cabeza | Non | Non | Si cada medida, xustificada |
| Baixar o currículo, só con garantías | Si co equipo | Non baixa o nivel se llo pides | Non | Si con informe e decisión do equipo |
| Tempo por exame | Horas | Segundos | Segundos | Minutos |
| Quen decide | Ti | A ferramenta | A ferramenta | Ti e o teu equipo |
Comparamos formas de traballar, non produtos. O método Nubo son os sete principios do libro branco «Adaptar sen recortar»; Nubo lévaos á práctica. Coñece o método
6 · Próbao
Pensa nun estudante. Mira o seu perfil.
Responde cinco preguntas comparándoo cos seus compañeiros, como no cuestionario de Nubo.
Pregunta 1 de 5
Le máis amodo ca os seus compañeiros.
Confunde ou salta letras ao ler ou ao escribir.
Cústalle entender o que le, aínda que o lea ben.
Perde o fío nas tarefas longas.
Cústalle seguir instrucións de varios pasos.
Un exemplo con cinco preguntas: non se garda nada. En Nubo, o perfil combina o cuestionario do profesorado (FRINA), os cribados e os informes.
O método Nubo
Adaptar sen recortar.
Sete principios guían cada adaptación. Estes son os tres que notarás antes na túa aula.
Adaptar a tarefa concreta
A decisión depende tanto do perfil como do que esixe a actividade de hoxe.
Separar a aprendizaxe do obstáculo
Distinguir o que se debe aprender das dificultades que crea o formato da tarefa.
Lévao á túa aula
Dúas maneiras de adaptar ben con Nubo.
Un mesmo criterio, dous puntos de partida: o teu propio material ou todo o centro á vez.
Para docentes
Adapta o teu próximo exame.
Sobe o teu material e recibe unha versión para cada estudante da túa clase, co contexto do seu perfil. Revisas, axustas e descargas.
- De balde para comezar
- PDF, Word ou PowerPoint
- Un exame medio, en 3 ou 4 minutos
Un mesmo criterio en todo o centro.
Orientación acorda as medidas unha vez e cada docente aplícaas ao adaptar o seu material. Con rexistro de cada cambio.
- Metodolóxicas, curriculares e Smart DUA
- Todo o equipo coordinado
- Amosámosvolo co voso material
Casos reais
Docentes que xa o viven na súa aula.
Ver a entrevista ↗
«Decátaste de que aquel material que ti tiñas por bo era moi mellorable e de que se pode adaptar moito máis a perfís específicos».
Joan · Subdirector, orientador e docente de lingua · Maristes Montserrat, Lleida
Ler o caso completo →«O meu alumno xa non se preocupa por se non sabe facer a tarefa. Sabe que pode facer o que se lle propón día a día».
Titora · CEIP Justicia de Aragón, Alcorisa
Ler a experiencia →«Quedei sobre todo coa ilusión dos profesores cando saíron da formación e dixeron que o vían moi práctico e moi conciso».
Ana · Dirección do Centro de Profesorado de Alcorisa
Ler a experiencia →Preguntas frecuentes
O esencial sobre adaptacións educativas
Que é unha adaptación educativa?
É un cambio nunha tarefa, un material ou unha proba para que un estudante poida aprender e demostrar o que sabe. Pode cambiar o acceso (adaptación metodolóxica) ou, cando iso non abonda, o que se aprende (adaptación curricular).
Que tipos de adaptacións hai?
Dous grandes tipos. As metodolóxicas (en moitas comunidades, non significativas) cambian o como sen tocar os criterios de avaliación. As curriculares significativas cambian tamén o que, co referente doutro curso, e son para o alumnado con NEE. Ademais, o DUA prepara a tarefa para toda a clase desde o principio.
Adaptar significa baixar o nivel?
Non. Nunha adaptación metodolóxica mantéñense o obxectivo e o nivel. O nivel só cambia nunha adaptación curricular significativa, prevista para o alumnado con necesidades educativas especiais, e só cando cambiar o acceso non abonda.
Unha mesma adaptación serve para todos os estudantes co mesmo diagnóstico?
Non. O diagnóstico orienta, pero o que decide é que lle custa a cada estudante en cada tarefa. Dous estudantes con dislexia poden necesitar apoios distintos.
Pódense facer adaptacións con intelixencia artificial?
Si, e aforra moito tempo. Pero unha IA xenérica non coñece os teus estudantes e pode recortar xusto o que querías avaliar. Fíxate en tres cousas: que parta do perfil de cada estudante, que manteña o obxectivo e que explique cada cambio.
Quen decide unha adaptación?
As metodolóxicas, o equipo docente. As curriculares significativas, o equipo tras a avaliación de orientación e con información á familia, segundo a normativa de cada comunidade. Nunca unha ferramenta soa.
Que é o DUA e que é Smart DUA?
O Deseño Universal para a Aprendizaxe (DUA) formula a tarefa desde o principio con varias formas de acceder, implicarse e responder. Smart DUA é a forma que ten Nubo de levalo á aula: agrupa os estudantes por perfís parecidos en cada materia, non por diagnósticos, e prepara unha versión do mesmo material para cada grupo.
As adaptacións son só para alumnado con diagnóstico?
Non. Tamén para quen mostra barreiras sen diagnóstico, para a incorporación tardía ou para as altas capacidades. Adáptase ao que se observa, non só á etiqueta.
Adaptar é fácil. Adaptar ben, tamén.
Co teu material ou con todo o teu centro, co mesmo criterio.
De balde para docentes · Demo para centros